HEDEF PAZAR ABD ZİRVESİ (11 KASIM 2025) TÜRKİYE-ABD TİCARİ VE YATIRIM İLİŞKİLERİ STRATEJİK ANALİZ RAPORU
I.
GİRİŞ VE
YÖNETİCİ ÖZETİ
"Hedef Pazar ABD Zirvesi" (11 Kasım 2025, TOBB İkiz Kuleler), Türkiye'nin ihracatında ABD pazarını stratejik bir öncelik ve zorunluluk olarak ele almıştır. Zirve; küresel ekonomiyi yeniden şekillendiren korumacılığın artışı, politik belirsizlikler ve teknolojik dönüşüm (AI) ekseninde, Türk firmalarının ABD'de varlık gösterme potansiyelini ve bu süreci destekleyen kurumsal mekanizmaları derinlemesine incelemiştir.
Raporda yer alan temel çıkarımlar, Türkiye'nin $100 Milyar ve ötesindeki ticaret hacmi hedefine ulaşması için proaktif teknoloji adaptasyonu, tedarik zinciri esnekliğine dayalı sektör seçimi ve TOBB Ticaret Merkezleri (TTM) gibi kurumsal ağların maksimum düzeyde kullanımı gerekmektedir.
II.
GÜNCEL
TİCARET POLİTİKASI ORTAMI VE BELİRSİZLİKLER
Zirvede sunulan veriler, küresel ticaret politikası belirsizliklerinin (KTTPB) COVID-19 pandemisi ve özellikle 2020 ABD seçimleri gibi olaylarla tarihi zirvelere ulaştığını göstermektedir. ABD yönetiminin aldığı korumacı tedbirler, Türkiye dahil birçok ülkeyi etkilemiştir:
Tarife Çerçevesi: Türkiye'ye uygulanan toplam tarife oranı, seçili ekonomik itibarlı ülkelere kıyasla %15 + MFN olarak belirlenmiştir. Diğer sektörler için (Örneğin otomotiv, çelik, alüminyum) ek tarifeler söz konusu olup, bu durum özellikle metal ve demir-çelik gibi sektörlerde pazar giriş maliyetlerini artırmaktadır.
ABD Ticaret Odası Önceki Kıdemli Başkan Yardımcısı Myron Brillant
Değerlendirmesi: Myron Brillant, tarifelerin bazı sektörlerde anlamlı olduğunu
kabul etmekle birlikte, esas itici gücün Çin'e karşı rekabet ve tedarik zinciri
güvenliği arayışı olduğunu belirtmiştir. Bu ortam, yüksek kaliteli Türk
ürünleri için Çinli ihracatçıların yerini alma fırsatı sunmaktadır.
III.
TÜRKİYE-ABD
TİCARİ İLİŞKİLERİNİN MEVCUT DURUMU
3.1. Mal Ticareti İstatistikleri
2024 yılı itibarıyla ABD, Türkiye'nin %5.4 pay ile Beşinci Büyük İthalat Kaynağı ve %6.2 pay ile İkinci Büyük İhracat Pazarı konumundadır.
|
GÖSTERGE |
2024 MİLYAR DOLAR |
2025 OCAK – EKİM MİLYAR DOLAR |
|
İHRACAT |
16.4 |
18.8 |
|
İTHALAT |
18.8 |
17 |
|
HACİM |
35.2 |
35.8 |
|
DENGE |
-2.4 |
+1.8 |
·
Sektörel
Dağılım: İhracatta en büyük payı Makine (%11.7), Motorlu Kara Taşıtları (%7.1)
ve Mücevherat (%6.1) oluştururken; ithalatta ise Madeni Yağlar ve Mineraller
(%22.3) ve Makine (%11.0) öne çıkmaktadır.
3.2. Hizmet Ticareti İstatistikleri
Türkiye, hizmet ihracatında ve ithalatında ABD'nin 2. sırasında yer almaktadır. 2024'te $117.2 Milyar hizmet ihracatı gerçekleştirilmiş, 2025 hedefi ise $121.2 Milyar olarak belirlenmiştir.
Öncü Sektörler: ABD pazarında öne çıkan hizmet sektörleri sırasıyla Lojistik ve Taşımacılık (%22.92), Bilişim ve Yazılım Hizmetleri (%20.24) ve Turizm'dir.
IV.
STRATEJİK
EYLEM PLANI VE KURUMSAL DESTEKLER
Ticaret Bakanlığı ve TOBB, ABD pazarındaki varlığı güçlendirmek için geniş kapsamlı destek mekanizmalarını devreye sokmuştur:
4.1. ABD'ye Yönelik Pazar Payı Artırma Çalışmaları
Hedef Pazar Önceliği: ABD, 'Uzak Ülkeler' ve 'Hedef Ülkeler' stratejilerinin en üst sırasında yer almaktadır.
Destek Oranları: ABD'deki faaliyetlere uygulanan desteklere ilave 20 puan eklenerek, firmaların ortalama maliyetlerinin %70'e varan oranlarda desteklenmesi sağlanmıştır (E-İhracat destekleri dahil).
Ticari Etkinlikler (2025 Hedefleri):
24 adet fuar katılımı ve 283 adet ticaret heyeti/alım heyeti.
42 farklı sektörel tanıtım kampanyası.
Hizmet Sektörüne Yönelik Odak: ABD için Lojistik, Film, Sağlık, Bilişim ve Yazılım, Yönetim Danışmanlığı dahil 6 sektörde yoğunlaşılmış, bu sektörlerdeki faaliyetlere de ilave 20 puan destek sağlanmıştır.
4.2. Yapısal Projeler ve Finansman
Yeşil Mutabakata Uyum: Yeşil dönüşüm projelerine $14.488.000 TL'ye kadar hibe desteği sağlanarak Türk firmalarının AB ve ABD'nin çevre standartlarına uyumu hedeflenmektedir.
Turquality ve Markalaşma: 2025'te 332 firma, Turquality ve Q-Turquality programlarında desteklenmeye devam edecektir.
V.
SONUÇ VE
İLERİYE YÖNELİK TAVSİYELER
Tedarik Zinciri Fırsatlarını Maksimize Etmek: ABD'nin Çin ve diğer bölgelerden tedariği çeşitlendirme politikası (Nearshoring/Friendshoring) kapsamında, özellikle Makine, Motorlu Kara Taşıtları, Elektrikli Makine ve Cihazlar gibi güçlü olduğumuz sektörlerde 'tedarik zincirinin alternatifi' olarak konumlandırma projelerine odaklanılmalıdır.
Yüksek Teknoloji Entegrasyonu: Brillant'ın vurguladığı gibi, Yapay Zeka (AI) ve diğer dijital teknolojilerin hızlı benimsenmesi (adoption) ve mevcut ürün/hizmetlere entegre edilmesi, küresel rekabette belirleyici olacaktır. Bilişim ve Yazılım hizmet sektöründeki desteğin bu yönde kullanılması kritiktir.
TOBB TTM Ağının Kullanımı: Chicago'daki TTM gibi kurumsal yapıları sadece lojistik merkezler değil, pazar istihbaratı, hukuki uyum ve yerel ortaklık geliştirme platformları olarak görerek aktif proje geliştirme süreçlerine dahil etmek gerekmektedir.
Finansal Çekicilik: ABD'den Türkiye'ye yatırım çekme (FDI) odaklı çift yönlü ticaret stratejisine geçiş yapılmalı ve Türk mallarının fiyat rekabetçiliğini artırmak için (özellikle yüksek enflasyon ortamında) maliyet/üretkenlik odaklı projeler önceliklendirilmelidir.
Turizm ve Hizmet Potansiyelinin Değerlendirilmesi: 2024'te ABD'den gelen 1.4 milyon turistin varlığı, Sağlık, Yönetim Danışmanlığı ve Turizm hizmet sektörlerindeki ihracat potansiyelini artırmak için yeni ortaklık modellerini zorunlu kılmaktadır.
Karabük
Heyeti Katılımı ve Görüşmeler: Programa Karabük’ten önemli bir heyet katılım
sağlamış olup, bölge firmalarının ABD pazarındaki güncel eğilimleri yerinde
gözlemlemesi ve yeni işbirliği fırsatları geliştirmesi açısından verimli bir
ortam oluşmuştur. Etkinliğe; Karabük Ticaret ve Sanayi Odası (KTSO) Yönetim
Kurulu Başkanı Fatih Çapraz, KTSO Meclis Üyesi ve SF Sandalye Fabrikası San.
Tic. Ltd. Şti. sahibi Ali Karakaş, Işık Çelik San. Tic. A.Ş. firmasından
İhracat Finans Uzmanı Emre Erdi Elvan ve İhracat Satış Uzmanı Hande Nur Demir,
TSL Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. yetkilileri Tuğçe Sezer ve Tevfik Sezer, ayrıca
KTSO personelleri Başkanlık Özel Kalem Selahaddin Türkay Başkaya ve Dış Ticaret
Uzmanı Tarık Özmen katılım sağlamıştır. Heyet, etkinlik kapsamında TOBB Ticaret
Merkezleri (TTM) Genel Müdürü Volkan Palaz ile de görüşerek ABD pazarına giriş
süreçleri, lojistik altyapı imkânları ve sektör bazlı işbirliği potansiyelleri
hakkında doğrudan bilgi almıştır. Bu temasların, önümüzdeki dönemde Karabük
firmalarının ABD pazarına erişimini güçlendirecek yeni proje ve işbirliklerine
zemin oluşturması beklenmektedir.
